Categoriearchief: familie stamboom

zoektocht voorouders pa Hong

Al heb ik begrepen dat het nagenoeg onmogelijk is om verder iets te weten te komen over onze Chinese voorouders nu er geen graven meer zijn, toch probeer ik het af en toe nog eens. Maar ook nu: helaas. Ik had Huihan Lie, de zoon van Jaoke Lie die weer de zoon van een studiegenoot van pa Hong is, nog gevraagd of we via het karakter van onze naam iets verder zouden kunnen komen. Dit is zijn antwoord:

Sorry, ik ga net door mijn (veel te lange) email actie lijst en zie dat ik je helemaal niet had geantwoord! Ja, had al aangenomen dat jouw tan het karakter 陈 was (“Chen” in mandarijn). Helaas is dit de meest voorkomende achternaam in zuid China (vooal zuidelijk Fujian, waar we allemaal vandaan komen). Met zo’n populaire achternaam heb je toch op zijn minst een plaatsnaam nodig die lager is dan “county”, dit betekent de naam v/e “town” of “village.” Als je dat hebt dan kunnen we inderdaad met lokale overheden en historici contact opnemen om te checken waar, binnen die “town” de Tan gemeenschappen zijn…

Huihan  is de eigenaar van een bloeiend bedrijf dat onderzoek doet naar Chinese roots. Heel interessant om eens op zijn site rond te dwalen. En als hij zoiets zegt, dan is dat zo.

Oom Tik

De jongste broer van pa Hong. Ze scheelden ruim een jaar in leeftijd. Pa Hong vertelde altijd met veel plezier over de stoute streken van oom Tik. Deze twee broers trokken veel met elkaar op. Hun oudste broer: oom Liong was een onbereikbare grote, sterke broer.

Jarenlang was er geen contact tussen de familie in Indonesia en ons hier in Nederland. Tot Enghwa en Flora (zijn eerste vrouw die later is overleden) in juni 1974 voorgoed naar Nederland kwam. Door hem werden de rimpels in de relatie tussen de families glad gestreken. Van Enghwa kreeg ik het postadres van oom Tik en vanaf dat moment heb ik met hem gecorrespondeerd tot hij overleed.

In 1978 gingen Lanny en ik samen naar Indonesia. Een bezoek aan de familie in Sepanjang hoorde daar natuurlijk bij. Wij hadden daar eigenlijk geen verwachtingen van. Wij kenden ze helemaal niet. Het werd een feest van herkenning. Zoveel trekken van pa Hong zagen we terug in zijn zussen en broers. Met name oom Tik. Hij leek zo sterk op pa Hong in het soort grappen die hij maakte, wat hij lekker vond, de dingen die hij deed (klagen over de muisjes en tegelijkertijd ook stukjes kaas voor ze neerleggen bijvoorbeeld). Hij woonde in Semarang (Jalan Kepodang 49) in een ruimte achter zijn bureau. Hij was baas van Lau Tjien in Semarang, denken wij. Wij logeerden ook in diezelfde ruimte. We bleven er een paar dagen, waarin we gefêteerd werden door de hele familie. En met name toen we oom Tik achter lieten, was het net alsof we onze vader daar achter lieten. Met een grote brok in mijn keel namen we afscheid. Zo vreselijk jammer dat hij zo ver weg woonde. Ik ben nog maar een keer terug geweest naar hem, samen met Frans. Weer dezelfde hartelijkheid en herkenning. In de jaren daarna wilde ik graag nog eens hem zien, maar hij was ondertussen met pensioen en verhuisd naar Surabaya en schreef: ‘als jij weer naar Indonesia komt, moet je maar langsgaan’. Hij wilde ons niet meer zien, nu zijn zelfstandige tijd voorbij was.

Bing en oom Tik, 1979
Anki en oom Tik 1978

Jaaaaa, dat heb ik ook nog, een foto met oom Tik, van een jaar eerder. We gingen met hem naar de vogeltjesmarkt omdat Lanny zo’n kooi mee naar huis wilde nemen.

zoon pa Hong naar Indonesia

In 1979, een jaar nadat Lanny en Anki voor het eerst kennis hadden gemaakt met de familie in Indonesië, ging Bing kennis maken. Dat was meteen een hele happening: eerste kennismaking met de zoon van Kian Hong.
Bing heeft als ‘zoon van’ bij het huisaltaar in het voorouderlijk huis met wierookstokjes zich gepresenteerd aan de voorvaderen. Een eer die zijn zussen het jaar daarvoor niet te beurt was gevallen.

De foto’s zijn afkomstig uit een foto album in Indonesia.

Bing begroet zijn voorvaderen
Bing, zoon van pa Hong

voorvaderlijke tempel in Guangzhou

Dankzij Xi, de vrouw van onze neef Enghwa weten we dat in de plaats Guangzhou (in het westen beter bekend als Kanton) een voorvaderlijke tempel staat van onze familielijn. De Tan/Chen/Chan temple. Volgens Xi komt ons karakter Tan komt overeen met het Chen/Chan van de tempel. Een van onze voorvaderen (dus niet de stamvader) heeft de tempel laten bouwen. Guangzhou is de hoofdstad van de provincie Guangdong en heeft bijna 14 miljoen inwoners. Toch even iets anders dan het dorp Shan Hou van Fiona Tan.

‘Onze’ tempel is een toeristische attractie. Er zijn ook veel filmpjes te vinden op internet. Ik heb er eentje van Costitravel uit 2014 uit gekozen die laat zien hoe de tempel eruit ziet.

Hier volgt een deel van de beschrijving van de tempel:
‘In deze herdenkingstempel brachten vroeger leden van de Chen-clan offers aan hun voorvaderen en hielden zij clan activiteiten. In het klassieke China waren voorvaderen en afstammelingen op elkaar aangewezen: de deugdzaamheid van een vroegere generatie leverde voorbeelden en een goede reputatie voor latere generaties. De voorvaderen moesten in ere worden gehouden. Vooral in Zuid-China was het gebruikelijk om stenen tabletten, met daarin gegraveerd de namen van gerespecteerde clanleden gegraveerd, op altaren in een tempel te plaatsen. Bij speciale gelegenheden en festivals werden herdenkingsceremonieën gehouden. De tempel van de Chen-clan diende ook als school voor jonge clanleden. De tempel is gebouwd tussen 1890-1895 met fondsen van de clan. met het verval van de Chen [??: at] werd de tempel verwaarloosd totdat de regering in 1958 een grote som geld uittrok voor renovatie. Tijdens de Culturele Revolutie heeft het leger hier zijn bivak opgeslagen, als gevolg waarvan de tempel weinig te lijden heeft gehad van deze periode. …De tempel is gebouwd in de traditionele  stijl rond een binnenplaats en is een prachtig voorbeeld van laat 19e eeuwse architectuur. Hert complex beslaat een gebied van 10.000 m2 en bestaat uit negen zalen en zes binnenplaatsen die door drie gangen met elkaar verbonden zijn. De belangrijkste gebouwen liggen langs een centrale as en omvatten de toegangspoort, een scherm direct achter de poort om kwade geesten te weren en een hoofdzaal waarvoor zich een terras bevindt. Aan beide zijden van deze zaal zijn gangen die naar de zijkanten leiden. Hierdoor lijken de binnenplaatsen groot en creëren zij een gevoel van ruimte. Alle gebouwen zijn gesierd met kunstzinnig gegraveerde stenen, kleisculpturen en ijzerwerk. Vooral de figuren op de geglazuurde daktegelranden zijn fraai. ‘ 
uit: China: handboek voor reizigers van Harry Floor en Kees van Galen, 1990:179.

Guang Zhou

Wat weten wij toch verschrikkelijk weinig over onze Chinese achtergrond. De namen van plaatsen lijken in onze ogen erg veel op elkaar.

Shan Hou, Guang Zhou. Ik dacht dat het alleen een andere schrijfwijze was. En dat Fiona Tan’s voorouderlijk dorp ook ons dorp wellicht was. Steve Haryono boorde deze hoop eigenlijk al de grond in. Ik had beter moeten weten, want Xi (echtgenote van) en neef EngHwa zijn in Guang Zhou geweest en niet in Shan Hou wat ik eerst dacht of wat ik hoopte, Xi heeft ook de boeken ingezien en zij zegt dat het karakter van de familie Tan klopt met dat van ons. Zij heeft toentertijd geen foto’s gemaakt.

Guang Zhou op de kaart van China

Guang Zhou ligt in de provincie Guangdong, 1991

Fujian ligt  ten noorden hiervan. Wij dachten dat onze voorvader daar vandaan kwam, omdat de meeste Chinezen toentertijd daarvandaan naar Indië kwamen. Dat staat ook op de pagina Leven in Indië. Tsja, zullen we het ooit weten?

Een ding is wel duidelijk: het dorp van Fiona Tan is niet ‘ons’ dorp. Dat misverstand/die hoop is voorbij.

Shan Hou

Dit gaat over een  stukje uit de documentaire van Fiona Tan: ‘dat u in interessante tijden moge leven’, 1979. Zij komt in haar zoektocht naar haar ‘roots’ terecht in Shan Hou, een Chinees dorp waar al eeuwen lang de familie Tan vandaan komt. Tan is een nogal veel voorkomende naam, dus mijn vraag is en blijft: komen onze voorvaderen daar vandaan.  De documentaire van Fiona Tan is het enige dat wij nu hebben.

In een interview uit 1999 zegt Fiona Tan hier zelf over:
‘Het merendeel van haar naamgenoten (Tan) woont in Shan Hou, letterlijk: ‘Achter de Berg’, in de binnenlanden van Zuid China. Daar staat een vierhonderd jaar oude tempel, gewijd aan de Tan’s. Iedereen in Shan Hou heet Tan, maar Fiona lijkt niet op hen en heeft trouwens ook een tolk nodig om zich verstaanbaar te maken. De ontvangst in dit oord van verre voorouders, vastgelegd in de documentaire Dat u in interessante tijden moge leven, is het hoogtepunt van haar zoektocht naar het wezen van Chinezen in den vreemde: mensen zoals zij. Tan is het kind van een Chinees-Indonesische vader en een Schots-Australische moeder. In Shan Hou wordt ze als verloren dochter omarmd. Wijze mannen openen een imposant boek en leggen hun stamboom uit – eeuwen in karakters geschilderd.’
(Uit: mijn tong is niet mijn beste vriend over Fiona Tan, geschreven door Wilma Sütö, Vk 15 april 1999)

Over de auteursrechten van de documentaire. Ik heb in het verleden en ook nu weer geprobeerd contact te krijgen met Fiona Tan, maar zij heeft mij nooit geantwoord. Ik ga er maar van uit dat zij geen bezwaar heeft tegen het tonen van een heel klein stukje uit haar documentaire van anderhalf uur die een paar jaar geleden is uitgezonden door de VPRO. Hopelijk is daar nog een link te vinden naar de gehele documentaire. Overigens wordt ook op You Tube geen enkele verwijzing naar auteursrechten gemaakt bij dit kleine stukje.

Hier dan het stuk over Shan Hou (4 minuten)

Nou heb ik Steve Haryono gevraagd wat hij ervan vindt. En dit is wat hij als deskundige zegt:
‘Moeilijk te zeggen. Zo veel Tan, en zo veel Tan’s dorpen ook. Dus het is zeker niet vast dat het jouw Tan is’.

Hiermee boort hij wel weer alle hoop dat we een stap verder zouden zijn gekomen, de grond in…

Maar we geven niet op
Nou heeft Bing gelukkig nog een vriend die het karakter van Tan in moderne typeletters kan schrijven. Zouden we hier niet verder mee kunnen komen?

 

 

nog meer over de familie Oei

De broer van op Tan Ban Bie (Tan Ban Siang) is getrouwd met Ong Tian Nio En een van hun dochters is getrouwd met een Oei. Zo zijn we dus aan elkaar verwant geraakt. Vroeger kwamen de kinderen Oei vaak bij ons logeren of op bezoek. Hun broer Wil woonde in Maastricht en bij zijn gezin kwamen wij ook.

Nu na zoveel jaren heb ik Wil gebeld om te vragen of hij nog iets weet over de afkomst van zijn schoonfamilie. Hij wist nix meer over hen, maar hij vertelde over de afkomst van de familie Oei.

De vader van Tan Ban Siang had in China een bedrijf dat zeewaardige (houten) boten maakte: jonks. De naam van het bedrijf heb ik niet goed begrepen, iets van Congsie San Bie???Hij had drie zonen, die alledrie een jonk kregen. De jongste zoon voelde zich een echte ontdekkingsreiziger en voer met zijn jonk naar Indië waar hij kennis maakte met de familie Ong. Een van hun dochters (die dus Oei heten) trouwde met Tan Tjiat Nio

Wil veronderstelde dat zijn jongere broer Otto (wij kenden hem als Lok, wat wij erg leuk vonden omdat onze oudste zus immers ook Lok heet), zich meer met de familie afkomst had bezig gehouden.

Nou heb ik Otto net gebeld. Hij verwijst naar zijn zus Trees. Hij gaat contact leggen via zoon Anton. Ben erg benieuwd wat we te weten komen!

overgrootvader Tan

Tan Kie Djwan kwam uit China. Hij kreeg twee zonen en een dochter. Over de dochter is helemaal nix meer bekend.

Tan Ban Bie werd onze grootvader en van hem weten we wel het een en ander, maar over zijn broer Tan Ban Siang nauwelijks iets. Maar is dat wel waar?
We hebben al eerder iets gezegd over de kinderen van Tan Ban Siang over de pagina: Leven in Indië

Om deze tekst gaat het:

Tan Ban Siang kreeg zes kinderen, vijf meisjes en een jongen die de generatienaam Kian kreeg: Tan Kian Tjiang (man rechts op de foto uit 1974) die in 1960 naar Formosa is geëmigreerd).  De tweede dochter van Tan Ban Siang (Tan Tjiat Nio) trouwde met  Oei Khoen Hian. Zo is onze relatie met de familie Oei tot stand gekomen. 

Afbeelding
Vanaf rechts Tan Kian Tjiang, mevrouw Oei Khoen Hian, Oei Thian Hok, Tioe Gwat Lioe, 1974.

Mevrouw Oei Khoen Hian, betekent de vrouw van. Zij heet Tan Tjiat Nio en is een van  de dochters van Tan Ban Siang. Zij is de moeder van o.a. Hok en Liang/Wil en Lok/Otto. Via die lijn zouden we toch nog wel iets te weten moeten kunnen komen en anders misschien toch nog via Huihan Lie en zijn My China roots bedrijf.

Ik ga erachteraan!

Naturalisatie definitief

Dit antwoord kwam heel snel:
‘Zowel uw vader als uw moeder hebben de Indonesische nationaliteit verworven bij de souvereiniteitsoverdracht op 27 december 1949. Op 2 augustus 1951 hebben zij de Indonesische nationaliteit verloren door verwerping (zie passage uit leerboek over het Nederlandse nationaliteit van  Prof mr. G.R. de Groot in de bijlage). 

Ten aanzien van uw moeder: een met een vreemdeling huwende Nederlandse vrouw verloor tot 1 maart 1964 haar Nederlandse nationaliteit. Vandaar dat zij op 2 augustus 1951 eveneens de Nederlandse nationaliteit heeft verkregen door optie.’

Toch heel vreemd dat we dit nooit hebben geweten! Het klopt nu wel meer bij de herinnering van Lokje: dat er een echt feestje was bij de naturalisatie van zowel pa Hong als ma Ans: een dubbelfeest. Ma Ans haar nationaliteit terug en pa Hong een Nederlands paspoort.

Passage uit leerboek van De Groot