Chinees nieuwjaar 2019

5 februari was het chinees nieuwjaar. Wij, kinderen Tan, kregen dan altijd van pa Hong geld in een rood zakje en mooie wensen in karakters op rood papier. En we maakten voor pa Hong een mooie kaart met alle mogelijke artistieke varianten van ‘Hok Lok Sioe’. Dat betekende voor ons gelukkig nieuwjaar.

Is Sepanjang, het ouderlijk huis van pa Hong wordt ieder jaar dit lentefeest gevierd met een rijk gedekt huisaltaar. Eerst wordt er gebeden en daarna wordt er feest gevierd o.a. met het opeten van de rijke dis.

het altaar in Sepanjang
een rijk gevulde dis
de rode wijn is erg rood omdat het limonade is, geen alcohol

Oom Tik

De jongste broer van pa Hong. Ze scheelden ruim een jaar in leeftijd. Pa Hong vertelde altijd met veel plezier over de stoute streken van oom Tik. Deze twee broers trokken veel met elkaar op. Hun oudste broer: oom Liong was een onbereikbare grote, sterke broer.

Jarenlang was er geen contact tussen de familie in Indonesia en ons hier in Nederland. Tot Enghwa en Flora (zijn eerste vrouw die later is overleden) in juni 1974 voorgoed naar Nederland kwam. Door hem werden de rimpels in de relatie tussen de families glad gestreken. Van Enghwa kreeg ik het postadres van oom Tik en vanaf dat moment heb ik met hem gecorrespondeerd tot hij overleed.

In 1978 gingen Lanny en ik samen naar Indonesia. Een bezoek aan de familie in Sepanjang hoorde daar natuurlijk bij. Wij hadden daar eigenlijk geen verwachtingen van. Wij kenden ze helemaal niet. Het werd een feest van herkenning. Zoveel trekken van pa Hong zagen we terug in zijn zussen en broers. Met name oom Tik. Hij leek zo sterk op pa Hong in het soort grappen die hij maakte, wat hij lekker vond, de dingen die hij deed (klagen over de muisjes en tegelijkertijd ook stukjes kaas voor ze neerleggen bijvoorbeeld). Hij woonde in Semarang (Jalan Kepodang 49) in een ruimte achter zijn bureau. Hij was baas van Lau Tjien in Semarang, denken wij. Wij logeerden ook in diezelfde ruimte. We bleven er een paar dagen, waarin we gefêteerd werden door de hele familie. En met name toen we oom Tik achter lieten, was het net alsof we onze vader daar achter lieten. Met een grote brok in mijn keel namen we afscheid. Zo vreselijk jammer dat hij zo ver weg woonde. Ik ben nog maar een keer terug geweest naar hem, samen met Frans. Weer dezelfde hartelijkheid en herkenning. In de jaren daarna wilde ik graag nog eens hem zien, maar hij was ondertussen met pensioen en verhuisd naar Surabaya en schreef: ‘als jij weer naar Indonesia komt, moet je maar langsgaan’. Hij wilde ons niet meer zien, nu zijn zelfstandige tijd voorbij was.

Bing en oom Tik, 1979
Anki en oom Tik 1978

Jaaaaa, dat heb ik ook nog, een foto met oom Tik, van een jaar eerder. We gingen met hem naar de vogeltjesmarkt omdat Lanny zo’n kooi mee naar huis wilde nemen.

zoon pa Hong naar Indonesia

In 1979, een jaar nadat Lanny en Anki voor het eerst kennis hadden gemaakt met de familie in Indonesië, ging Bing kennis maken. Dat was meteen een hele happening: eerste kennismaking met de zoon van Kian Hong.
Bing heeft als ‘zoon van’ bij het huisaltaar in het voorouderlijk huis met wierookstokjes zich gepresenteerd aan de voorvaderen. Een eer die zijn zussen het jaar daarvoor niet te beurt was gevallen.

De foto’s zijn afkomstig uit een foto album in Indonesia.

Bing begroet zijn voorvaderen
Bing, zoon van pa Hong

Chinese-English dictionary

Hoe bijzonder is dat! Dit boek hebben wij via een collega van Bing die in Maastricht heeft gewerkt weer in handen gekregen. Die collega had het boek gevonden in een tweedehands winkel en niet kunnen laten liggen.

Wij, kinderen Tan, gaven dit boek dus in 1986 aan pa Hong. En nu, december 2018 is het weer terug bij de familie. Hoe kan dat?

Hoe is dat boek daar gekomen? Bing en ik hebben alle spullen van pa Hong bekeken en zijn boeken met kasten en al zijn mee gegaan naar ons huis in Frankrijk. Dit boek heeft dus niet in een van die kasten gestaan. Maar hoe kan het in die tweedehands winkel terecht zijn gekomen. Wij hebben het niet verkocht (voor zover we weten); we hebben het ook niet weg gegooid. Een raadsel, maar hoe bijzonder dat het boek nu weer bij ons is.

De nazaten anno 2018

Op de site staat een nieuwe foto van ons vijven. Het komt niet vaak voor dat we er allemaal tegelijk zijn, maar ter ere van de verjaardagen van Joes en Rob, samen goed voor zo’n 140 jaar, waren we allemaal present. Dus tijd voor een update foto.

muziek: pianoles

muziekschool Maastricht 1978/79

Dit is een rapport van pa Hong toen hij pianoles had op de Maastrichtse muziekschool. Hij is begonnen met pianoles nadat hij opgehouden was met vioolspelen. Ik denk omdat hij de hoge tonen niet meer goed hoorde. Maar wat een man: niet bij de pakken neerzitten maar een alternatief zoeken. Hij was op dat moment dus al begin 70.

commentaar Lokje:
Leuk dat rapport. Het is zeker zo dat hij hieraan begonnen is omdat hij niet meer goed hoorde en daardoor geen plezier meer beleefde aan het viool spelen.
De piano stond er altijd al.
Ik weet nog dat hij tegen mij (die al jaren piano speelde) zei dat pianospelen hem altijd nogal makkelijk leek in vergelijking tot viool spelen.
Je hoefde immers niet naar de juiste toon te zoeken. Hij voegde daaraan toe dat het met twee handen spelen en tegelijkertijd ook twee verschillende sleutels moeten lezen hem erg tegenviel.

commentaar Joesje:
Best wel een hoog cijfer! Ik vond zijn vioolspel van een hoog niveau.

Dat zegt wel wat, want Joes heeft zelf ook jarenlang viool gespeeld. Ik vind het dan weer zo jammer dat ik geen enkele herinnering heb aan de klank van het vioolspel van pa Hong. En dat terwijl hij thuis veel speelde en daar ook zijn trio en kwartet ontving en natuurlijk ‘Erbarme dich’ oefende in de vereenvoudigde versie van meneer Ghillis, zijn vioolleraar.

filmpjes pa Hong; eerste inventarisatie

In Frankrijk liggen de films nu keurig opgeborgen in een plastic doos. Maar wat jammer dat er nix mee gebeurt. Jim Evelein voorzitter van de LAS (de amateurfilmclub waar pa Hong lid van was) heeft met zijn video’s van enkele filmpjes van pa Hong hoeveel geweldig materiaal er is. Maar hij heeft ook laten zien hoeveel werk het is om die filmpjes echt te inventariseren. Daarvoor moet je ze afspelen, een video camera (of speciale projector) mee laten lopen om te zien wat er op de film staat en of het de moeite waard is om het te digitaliseren. De belangstelling binnen de familie is minimaal. Ook de kinderen van de kinderen Tan hebben te drukke levens.

Het zou jammer zijn als er helemaal nix mee gedaan zou worden. Daarom heb ik op basis van de summiere gegevens op de doosjes/filmpjes een excel bestand gemaakt. Hierdoor krijg je wel een indicatie van de inhoud en de tijd waarin iets speelt. Het gaat om de oudere filmpjes: 134 stuks, de meeste zwart-wit. De kleurenfilmpjes zijn helemaal niet meer gedateerd en zijn ook zonder titel. Die staan dus niet op de lijst, maar liggen wel in dezelfde doos.

Opdat deze gegevens niet verloren gaan, zal ik een uitdraai maken die ik in de doos doe bij de filmpjes en kun je via onderstaande link de hele lijst zien.

inventarisatie filmpjes pa Hong

Hieronder nog een leuke ontdekking. Op een van de filmpjes die Jim Evelein voor ons bekijkbaar heeft gemaakt van een Kerstdiner, waarin ma Ans de kalkoen aansnijdt die Maria Bergenhuizen (onze trouwe hulp in de huishouding) met witte schort binnen brengt.
Het moet in 1953 zijn geweest. Datzelfde mes wordt in ons familiehuis in Frankrijk nog steeds veel gebruikt.

Het vleesmes uit 1953. Ca. 32 cm lang

Ouderwets blijk van dank

Als je spullen uit je ouderlijk huis opruimt, kom je nog wel eens iets tegen, waar je gedachten even op blijven haken.
Neem nou dit prachtige bedankje uit 1947. Zo zie je ze tegenwoordig niet meer. En de dankbare patiënt heeft ook nog een boek uitgezocht waarvan hij dacht dat het zou aansluiten op de belangstelling van pa Hong. Zo zorgvuldig en precies geschreven. Mooi toch!

Dankwoord 1947

In dit boek stond het dankwoord

Ans van den Muijsenbergh

Dit fotootje vond ik in Frankrijk.

Ben nog op zoek naar de identiteit van de vrouw naast oma van den Muijsenbergh-Briels.

Overduidelijk herkennen we ma Ans, naast haar haar oudste zus: Wil, dan wellicht haar op een na jongste zus: Lien en dan haar moeder.

Ma Ans, Wil, Lien?, hun moeder

Aan Carla, dochter tante Lien gevraagd of zij haar moeder herkent. Nee Carla herkent niet haar moeder en haar broer Leo herkent niemand. Vi Machteld oom Kees geraadpleegd, het zijn immers zijn zussen. Hij antwoodt zonder enige twijfel: het is Paula.
Paula zonder bril. Zij had minstens zo’n sterke bril als ma Ans. Iets ijdeler wellicth. Ik herken Paula er nu wel in.

nog meer filmpjes pa Hong

Ik wist eigenlijk wel dat het niet alle filmpjes waren… en ja hoor, zoals op de foto’s te zien is, is er nog veel meer.

nog twee dozen vol + korte stukjes

Al eerder door Frans en mij gescheiden in ongedateerd en enigszins gedateerd. Prachtig die doos om kleine stukjes film in te bewaren. De teksten bij de kleine stukjes, als er al tekst bij staat, zijn wel erg ‘Bingerig’. Dacht ik eerst nog dat er bij een stukje stond: ’Bing in de weg’, onvoorstelbaar natuurlijk. Klopt ook niet er staat: Bing in de wagen;

Bing in de weg????? Nee hoor, er staat: Bing in de wagen

en verder teksten als: Bing gewaschen; Bing in de waschbak Kerstmis 1953; Bing flesch 25-7-1953 .

prachtige doos voor korte stukjes film


Er moet nog veel meer werk worden verzet dan gedacht. Zoveel ongedateerd nog. Niet alleen van oude films die aan elkaar geplakt op grote spoelen zijn gezet. Vraag is door wie en hoe geordend. Het zijn vooral de moderner uitziende filmpjes waar nix op staat. Dat zijn wrs. Ook de kleurenfilmpjes vanaf de zestiger jaren. Afijn, volgens Jim Evelein, voorzitter van de LAS, oude smalfilmclub van pa Hong, is de kwaliteit van de filmpjes nog prima.

Nog even. Ik bedoel niet dat al die films gedigitaliseerd moeten worden. Ze moeten eerst beter worden geïnventariseerd. Dat doe je door het filmpje af te spelen en tegelijk een videocamera mee te laten lopen. Het klinkt iets eenvoudiger dan het is. Jim Evelein van de LAS heeft het voor ons gedaan met een aantal filmpjes. Erg leuk qua herinneringen en je krijgt een heel goed beeld van de film zelf.

Pa Hong kwam op 20-jarige leeftijd naar Leiden om daar medicijnen te studeren. Hij verliet huis en haard in Indië. Hij overleed in 1998 (91 jr oud). Wat kunnen wij – zo lang na zijn dood – nog te weten komen over hem?