Maastricht 1951 – 1998

Het is moeilijk een chronologisch verhaal op te bouwen, aangezien wij meestal niet weten in welke jaren precies iets speelde. We zullen daarom beginnen met ruimere tijdvakken/onderwerpen, die we hopelijk in de loop der tijd nog wat kunnen aanscherpen.

1953 geboorte Ing Bing
10 februari

1947 – 1998: ROTARY
1947   Lid geworden van de Rotary, 1956 voorzitter. Lid blijf je tot aan je dood. Dat was dus in 1998.
Op de pagina Maastricht 1940-1949  staat een prachtig verhaal over de Rotary door pa Hong zelf geschreven. Erg leuk om te lezen!

L.A.S.
tot en met 1955 was pa Hong voorzitter van L.A.S. (Limburgse Amateur Smalfilmclub). Zie hierover de berichten L.A.S. 1, L.A.S. 2 en L.A.S. 3

SINTERKLAAS

Sinterklaas, Wilhelminasingel 107, 1953

Ieder jaar kwam Sinterklaas bij ons thuis en dan waren alle buurkinderen, kinderen van familieleden en kinderen van vrienden present. Op deze foto kijkt Anki, veilig op de arm van haar moeder waarschijnlijk wantrouwend naar een ongetwijfeld vriendelijk lachende zwarte (ja met rode lippen) Zwarte Piet.
Op de eerste rij van linksaf zie je een van de kinderen Lauw, een onbekend jongetje, meisje en Joesje.
Tweede rij, jongetje, meisje, jongetje (2x IJsbout?), Claire Lahaye, Lanny

Achterste rij van linksaf: ?, oom Loes Hamming, ?, Bert vd Muijsenbergh, zijn eerste vrouw Til en oma van den Muijsenbergh

Sint 1954. Annie houdt wel haar tassie vast.

Prachtige foto van Frans Lahaye. Pa Hong op de achtergrond met zijn filmapparaat. Anki zo te zien luid huilend. Van linksaf: Lanny, Joes en Lok kijken niet erg begrijpend naar hun kleine zusje.

JUDO
Pa Hong was een enthousiast judo beoefenaar. Jarenlang had hij les van meneer Geurts. Ook wij, al zijn kinderen zijn op judo geweest. Zelf heeft hij het tot en met de bruine band gebracht. Zijn partner was vaak zijn vriend Herman Menger. Een grote man met flink postuur. Jaren later vertelde een zoon van hem dat hij altijd erg zielig had gevonden dat onze kleinere, tengere vader tegen zijn vader moest vechten.

COMMISSIE VAN TOEZICHT  MUZIEKSCHOOL & CONSERVATORIUM
Willem Hijstek (ook bekend componist en centraal figuur in de Nederlandse klassieke muziekwereld). In 1959 werd hij directeur van het conservatorium in Maastricht, dat toen voortkwam uit de Stedelijke Muziekschool. In 1968 fuseerden het conservatorium en de toneelacademie, die te weinig leerlingen had om zelfstandig verder te gaan, ook weer met Hijstek als directeur (Bron wikipedia.org)
Pa Hong was jarenlang lid van de commissie van Toezicht op de Stedelijke Muziekschool en het Maastrichts conservatorium (herbenoeming 1 juli 1961tot 1 juli 1967).

Deze foto komt ongetwijfeld uit die periode.
Diploma uitreiking? Pa Hong midden achterin, evenals de andere heren in smoking. De foto is gemaakt door Frans Lahaye.
Onbekend wie alle andere personen zijn, helaas.

VIOOL SPELEN

Pa Hong speelde viool. Wij weten niet wanneer hij ermee is begonnen en hoeveel moeite hij ervoor heeft moeten doen, wel weten we dat hij tot hij de hoge tonen niet meer goed hoorde, heeft gespeeld en les gehad van meneer Charles Gillis, tot zijn dood. Meneer Gillis heeft ook les gegeven aan Bing (blauwe maandag vóór de cello, Joes en Lanny). Hij heeft ook nog voor pa Hong, die een speciale band voelde met de prachtige aria, no 47 uit de Mathaeus Passion van J.S. Bach, de vioolpartij in eenvoudiger versie uitgeschreven. Toentertijd allemaal handwerk. Deze muziek is ook gespeeld tijdens de crematie van pa Hong.

erbarme-dich
Aria 47: Erbarme dich, door meneer Gillis in 1962.

Pa Hong schreef ook bijvoorbeeld veelstemmige kerstliedjes (en ‘Lang zal ze leven’) uit voor ons, in ieder geval voor viool I, viool II, fluit, piano en cello.

Pa Hong speelde in strijktrio’s (o.a. met François Nijst) en pianokwartetten. Stapte daarna over op de piano (in ieder geval in 1972, tot in de negentiger jaren, denk ik) en nam les op de muziekschool. Hij kreeg dan ook een rapport dat dan door ma Ans werd getekend.

totaal

Zijn liefde voor muziek maakte hij tot onderdeel van onze opvoeding. Wij, kinderen leerden allemaal een instrument te bespelen, wij waren trouwe bezoekers van het LSO (Limburgs Symfonie Orkest) en van de Mathaeus Passion. Lokje speelde piano, Joesje en Lanny viool, Anki eerst piano, later dwarsfluit en heeeeeel veel later cello en Bing cello. Wie zijn/haar instrument zelf gekozen heeft, weet ik niet. Alleen van mezelf. Pa Hong koos op een gegeven moment de dwarsfluit omdat ik zulke dunne vingertjes had. Ik heb hier nooit tegen geprotesteerd, ik heb zelfs een fluit (op bestelling) gekregen van de toentertijd enige Nederlandse fluitbouwer: Dirk Kuiper (later overgenomen door zijn nicht Eva Kingma). Pa Hong vond een cello niet passend voor een vrouw: je zat dan met je benen wijd. Ook nooit op aangedrongen hoor.

pamuziek
pa Hong, Anki (dwarsfluit), Lokje (piano) op de Wilhelminasingel 93 in Maastricht, ca.1967/68
muziekfamilie
een gelegenheidsensemble: Bing cello, Lokje piano, Anki dwarsfluit en Joes viool, Musketierslaan 20, tachtiger jaren, Maastricht

We hebben als een instrumentele familie Von Trapp (Sound of Music) samen gespeeld bij, ik denk vooral huwelijken. Pa Hong zelf ook nog op het huwelijk van Lok. Wij kinderen in diverse combinaties. Meneer Gillis was vaak onze dirigent.

EHBO
Meer dan veertig jaar was pa Hong voorzitter van de EHBO, afdeling Maastricht. Ik probeer daar nog meer informatie over te vinden. Bij het overlijden van pa Hong plaatsten zij de volgende advertentie:

1998: AFSCHEID PA HONG
Op 21 juli 1998 stierf pa Hong. Alle kinderen waren naar Maastricht gekomen om bij hem te kunnen zijn. Anki en Frans waren halsoverkop terug gekomen uit Amerika. Op tijd om de laatste dagen met pa Hong te mogen beleven. Hij stierf in de vroege ochtend heel rustig in. Hij had al eerder aangegeven dat hij het niet zo erg vond om dood te gaan, iedereen gaat uiteindelijk dood. Alleen de manier waarop baarde hem wel zorgen. Hij wilde ook niet naar een bejaardenhuis. ‘Daar stinkt het naar oude mensen’. Nee, zijn wens was om tussen zijn wijnen te kunnen sterven. Dat is nagenoeg gelukt. Hij lag niet tussen de wijn, maar een etage hoger.

De tijd staat even stil.
De Comtoise klok n de woonkamer,  waarin we zijn (ziekenhuis)bed hadden gezet, sloeg jarenlang twee keer op het hele uur zonder dat pa Hong er last van had. Maar in zijn laatste dagen kromp hij een beetje in elkaar als de klok begon te slaan. Dus die hebben we stil gezet. ‘De tijd staat even stil’. Een dag later bleek het horloge van Anki stil te zijn blijven staan op het uur dat pa Hong overleed. Het elektrisch circuit was kapot. Bijzonder toch?

overlijdensadvertentie pa Hong in NRC

De voorkant van het programmaboekje bij het afscheid van pa Hong was de kopie van een kaart die pa Hong van Elisabeth had gekregen. Pa Hong als verwende vogel voor wie iedereen vol liefde holde om zijn wensen te vervullen.

programmaboekje crematie pa Hong

In de binnenkant stond het programma met hele lieve persoonlijke herinneringen van de kleinkinderen aan hun opa..
Het verhaal van Veronique kwam te laat voor het boekje, maar hier alsnog haar bijdrage:

Een van de eerste dingen die ik met opa deed was “mollen”; dan was ik de mol en opa de boer en met een lange schoenlepel als schep zat hij me dan achterna.
Onze gezamenlijke liefde voor het “mollen” zette zich voort in een interesse voor alles wat met mollen te maken had. We spaarden dan ook allebei dingen voor in het mollen-plakboek, zoals de strip van Boes die opa uit de krant knipte.
Onze mollen-passie stond aan het begin van een lange reeks van leuke en speciale dingen die we samen deelden en die we tot het laatste toe hebben voortgezet.
Vijf jaar geleden ben ik, nieuwsgierig door opa’s verhalen over vroeger, voor het eerst naar Indonesië gegaan. Dat was het begin van een speciale relatie met Indonesië die mijn band met opa nog verder versterkte. De laatste twee weken, toen opa zo ziek was, ging hij vaker in het Indonesisch spreken en vond ik het heel fijn dat ik dan ook in het Indonesisch met hem kon praten.
Vroeger dacht ik
dat als opa dood zou gaan,
ik dat niet zou overleven.
Nu hij dood is, merk ik
dat ik door leef en hij
voor altijd in mij zal voortleven.

Bing heeft namens zijn zussen een aantal herinneringen aan pa Hong verzameld en mooi verwoord tijdens de crematie. Je kunt hieronder de speech lezen door op speech Bing te klikken. Je komt daarna weer op de site door in de menubalk de speech weg te klikken.

Speech Bing

Hoe bijzonder pa Hong was, komt hier goed tot uiting. Nog een kleine financiële toevoeging. Na het overlijden van ma Ans huurden wij met pa Hong in de zomervakantie een huis met zwembad. Prachtige huizen waren het vaak. Dan vroeg pa aan ons: ben ik rijk genoeg om dit voor jullie te kopen. Nee, riepen wij dan in koor, dat ben je niet. Een of twee jaar later vroeg hij bij zo’n gelegenheid: en als ik nou een hypotheek neem op mijn huis? Wij sloegen steil achterover, hadden hem nooit eerder het begrip hypotheek horen gebruiken :).

Ma Ans was in 1991 gestorven. Over haar kun je lezen op deze pagina.

Nadat pa Hong in 1998 was overleden kwam weer de liefde voor Frankrijk om de hoek kijken en besloten we om van de erfenis een huis in Frankrijk te kopen en de as van onze ouders daar naar toe mee te nemen. In de zomer van 1999 was het zover. We kochten een huis in een klein dorp en brachten de inboedel uit het ouderlijk huis daar naar toe. Alles was dus meteen aanwezig tot en met de eierprikker. In 2001 hebben we Pa Hong en ma Ans daar een mooie plek gegeven. We hebben een graf voor de twee asbussen gebouwd van ronde stenen uit de rivier in het grotje dat er al was in de tuin.

In het kistje zitten mooie tekeningen van de kleinkinderen en een fotootje van onze ouders. Het is fijn om bij aankomst bij het huis onze ouders even te kunnen begroeten. Ze liggen daar heerlijk warm en droog en zo blijven ze toch bij ons.

Op internet kwam ik in 2020 het volgende berichtje tegen:
Op pagina 1842 van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde van 8 augustus 1998 (142:32) onder het kopje Personalia en dan onder de overledenen:
Tan Kian Hong, internist, in de leeftijd van 91 jaar (21 juli 1998), Maastricht.

Wie zou nou zoiets bijhouden?

Pa Hong kwam op 20-jarige leeftijd naar Leiden om daar medicijnen te studeren. Hij verliet huis en haard in Indië. Hij overleed in 1998 (91 jr oud). Wat kunnen wij – zo lang na zijn dood – nog te weten komen over hem?