verbod op Chinese namen

Bij het afscheid van nicht Lian kwamen haar twee namen ter sprake: Go Lian Nio waaronder wij haar hier in Nederland kenden en Ratna Herliana Sindumuljana (haar moeder was een zus van pa Hong). Zo hebben ook onze mannelijke familieleden in Indonesië een andere naam moeten aannemen. Zij zijn Wibisono gaan heten. Oom Liong (de oudste broer van pa Hong heeft deze naam gekozen in 1966. Zij hebben hun naam nooit meer terug veranderd. De nieuwe generatie zegt de naam Tan niet veel meer. Zo wordt een hele familiegeschiedenis bruut verstoord. Onze neef Enghwa heeft – na zijn komst naar Nederland in de zeventiger jaren – weer de naam Tan aangenomen.

Historische achtergrond

familie Kwee Hway Sie 1968

Voorbeeld van een brief waarin wordt verzocht om een naamswijziging, in overeenstemming met het kabinetspresidiumbesluit 127 van 1966 (staat ook op de site van Stringfixer.com)

Onze familie in Indonesië heeft dit allemaal aan den lijve ondervonden. Het waren angstige tijden waarin Chinese uitingen verboden waren. In die tijd heeft oom Liong ook de houten stokjes die in het huisaltaar stonden, waarop de belangrijkste punten uit het leven van de voorouders stonden, verbrand. Dat en het feit dat de graven van de voorouders zijn geruimd, maakt dat onze voorgeschiedenis niet meer te traceren is.

Afscheid van Lian

In een eerder bericht schreven we dat onze nicht Lian is overleden. Via de familie worden we op de hoogte gehouden van de ceremonie rondom het overlijden. Hier enkele foto’s

Het overlijdensbericht

Voor ons heette Lian: Go Lian Nio. Maar haar Indonesiche naam was
Ratna Herliana Sindumuljana. Van onze neef Eng Hwa begreep ik dat Lian zelf de naam Herliana heeft gekozen. De achternaam mochten Chinezen in 1966 niet zelf kiezen, maar moesten ze uit een lijst kiezen. In een later bericht hierover meer.

Lian in uitvaartcentrum
Een bloemstuk daar is iets anders dan hier

Bing heeft met hulp van zijn dochter Josephine een mooie condoleance brief geschreven.

Go Lian Nio overleden

Op 16 januari 2022 is onze nicht Lian (Ratna Herliana) overleden. Lian was de dochter van de oudste zus van pa Hong: tante Phine.

Lian is geboren op 3 maart 1937. Zij was van onze generatie de grootste bron van de familiegeschiedenis, aangevuld door Eng Tiong, de zoon van oom Liong de oudste broer van pa Hong. Nu zijn ze er beiden niet meer. De bron van kennis over het verleden van onze voorouders is nu opgedroogd. Bijzonder aan Lian was ook dat zij uitstekend Nederlands sprak. Het was dus makkelijk om haar iets te vragen. Zij heeft tot het eind toe gewerkt. Al lang met pensioen maar haar baas had haar nog steeds nodig. Op het laatst liet de baas haar ophalen met een auto om te komen werken. De laatste keer dat wij haar uitgebreid gezien en gesproken hebben, was op de huwelijksfeesten (een in Jakarta en een in Surabaya) van Robert en Wenny. Zij heeft ons toen nog veel verteld over de familie. Ook was zij degene die ons foto’s stuurde van de ceremonie rond het overlijden van Eng Tiong. Heel fijn om dat zo – weliswaar op grote afstand – mee te mogen maken.

Lian 2021
3 maart 2021

Volgens de familie in Indonesia is Lian rustig ingeslapen. Zij had twee dagen geleden een ‘stroke’ gehad en is daarna niet meer bij kennis geweest.

oom Kees van den Muijsenbergh overleden

Op 5 november 2021 is onze laatste oom, de oudste broer van ma Ans overleden.

De rouwkaart

Het was een prachtig afscheid waarin de veelzijdigheid en de grote dankbaarheid en liefde voor het leven, waarin zijn vrouw -onze tante Maria- en zijn kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen een grote rol innamen, veelvuldig aan bod kwamen. Hij heeft tot het einde in zijn eigen huis kunnen blijven wonen, iets dat hij heel graag wilde. Dit werd mogelijk door de niet aflatende zorg van zijn kinderen en van professionele, liefdevolle verzorgsters.

1923 – 2021

Hier de tekst van het afscheidswoord dat is uitgesproken door Winfried, de oudste zoon van oom Kees.

Met hem is de generatie van ma Ans uitgestorven. Net zoals de generatie van pa Hong.

Spam of contactadvertentie 2

Tot mijn verrassing kwam er weer een bericht van dezelfde auteur. Hij heet Pang You en schrijft:

HALLO WEBBIE TAN IK BESTA WEL SORRY DAT IK DEZE WEB SITE HEB GEBRUIKT WAARVOOR HET NIET BEDOELD IS SORRY

Daarop heb ik hem weer een mailtje gestuurd, waarin ik hem veel succes wens bij het vinden van een partner via andere kanalen. Die mail is nog niet terug gekomen.

Huisaltaar afscheid

In een eerder bericht (31 mei) kwam het ontmantelen van het huisaltaar in Sepanjang al aan de orde. Onze nicht Lian heeft het hele proces voor ons beschreven en foto’s (gemaakt door Inge The) toegevoegd. Ik zou graag meer over de achtergrond willen weten, begrijp nu lang niet alles. Dit is – denk ik – hoe het in zijn werk is gegaan:

‘Nu Tiong er niet meer is, is er niemand die gaat bidden Andy komt laat thuis Robert zit in Jakarta. Toen wordt er maar besloten om het altaar te sluiten. Heb met engtiong gesproken, hij akkoord en hier ook akkoord. Toen heb ik met een spiritualis (suhu Aliang, op 6 april overleden, voegde Lian er later aan toe) gesproken en ik weet dat het moet gebeuren voor chinees nieuwjaar want 7 dagen voor nieuwjaar gaan al de chinese goden en godinnen naar de hemel om ons doen en laten aan God te rapporteren.

Dit bericht postten we op ……..mei. En dan nu de preciezere invulling.

Suhu Aliang gaat voor bij het ritueel.

Lian vertelt verder:

Er wordt een laatste diner gegeven en gebeden. Dat ritueel heeft een uur geduurd.

Vervolgens wordt buiten voor de voorgalerij van het voorouderlijk huis nepgeld verbrand.

Dan bidden voor het laatst en tegelijk sluiten van altaar. De volgende dag alles in een rode zak gedaan en mee genomen met de boot naar Madura en in zee gestrooid met bloemen en zo.

De altaar tafel is nog thuis, achter de deurtjes ligt de bak/wierookhouder, omgekeerd. De deurtjes zijn nu dicht.

HBS Surabaya

Wat een verwarring, wat een dubbelingen. Maar hier dan de enige echte HBS in Surabaya. Een foto die te vinden is in het Tropenmuseum in Amsterdam

Foto die Joes en Lanny maakten in 2007. Lijkt niet alleen op de foto van het Tropenmuseum maar is volgens nicht Lian hetzelfde gebouw

Toch maar eens zelf gaan kijken in het Tropenmuseum of er meer foto’s zijn.

En hier zitten Joes en Lanny in dezelfde schoolbanken van de HBS als pa Hong.

Huisaltaar in Sepanjang

In het voorouderlijk huis van pa Hong in Sepanjang stond het huisaltaar. Wij, kinderen, hebben het allemaal nog kunnen zien. Bing heeft zich als zoon van pa Hong nog gepresenteerd aan de goden. Voor ons, de dochters, was dat niet nodig.

Bing, zoon van pa Hong begin 80er jaren bij zijn eerste bezoek.
De laatste keer het huisaltaar in vol ornaat, 20 aug 2019.
De laatste keer dat Engtiong, onze neef, nog leefde

Ira, de vrouw van Andy, gaf op mijn verzoek toelichting.
Ik: ‘Is it allowed to eat the food after the celebration?’
Ira:’yes, we eat and party after prayer😁’
Ik: ‘What is the red drink?’
Ira: ‘it should be red wine, but my mom did not drink wine so it was replaced by red coke or fanta 😁✌🏻’

Op 7 december 2019 is onze neef Engtiong/Tiong (tweede zoon van de oudste broer van pa Hong) gestorven. Hij woonde in het voorouderlijk huis en hield de oude tradities in ere. De tijden zijn veranderd. De twee zonen van Engtiong/Tiong zetten deze tradities niet voort. Andy, die naast het ouderlijk huis woont met Ira, heeft het veel te druk met werk en gezin en Robert, de jongste zoon, woont in Jakarta en is daardoor ook weinig in het voorouderlijk huis.

Sinds kort is het huisaltaar ontmanteld. Dat hoorde ik toevallig van onze neef Enghwa, de oudere broer van Engtiong. Enghwa woont in Nederland. Op mijn verzoek vertelt onze nicht Lian in Soerabaya hoe dat is gegaan. Lian spreekt, zoals ik al vaker vermeldde, geweldig goed Nederlands. Een overblijfsel uit haar lagere schooltijd. Dit is wat zij erover zegt op 30 mei 2021.

‘Nu Tiong er niet meer is, is er niemand die gaat bidden Andy komt laat thuis Robert zit in Jakarta. Toen wordt er maar besloten om het altaar te sluiten. Heb met engtiong gesproken, hij akkoord en hier ook akkoord. Toen heb ik met een spiritualis (suhu Aliang, op 6 april overleden, voegde Lian er later aan toe) gesproken en ik weet dat het moet gebeuren voor chinees nieuwjaar want 7 dagen voor nieuwjaar gaan al de chinese goden en godinnen naar de hemel om ons doen en laten aan God te rapporteren.
Er word een laatste diner gegeven en gebeden. Het ritueel heeft een uur geduurd en zo alles in een rode zak gedaan en de volgende ochtend met de boot naar Madura in zee gedaan met bloemen en zo . De altaartafel is nog thuis, gesloten.’

Uit het relaas van Lian wordt duidelijk dat het altaar in januari 2021 zal zijn ontmanteld, voor Chinees Nieuwjaar, dat dit jaar op 12 februari viel.

Een verdere toelichting van Lian op mijn vraag over het geloof:

‘Dat is het geloof van vroeger toen we klein waren weten we al 7 dagen voor chinees nieuwjaar moet alles schoongemaakt worden. Dat doet onze overgrootmoeder; de as wordt gezeefd en de bak met brons weer mooi wit, t lijkt wel van zilver. De 1e vieren we nieuwjaar en de 4e komen de goden terug op aarde.’

volgens mij heeft Lian het over deze ‘bak’.

Pa Hong kwam op 20-jarige leeftijd naar Leiden om daar medicijnen te studeren. Hij verliet huis en haard in Indië. Hij overleed in 1998 (91 jr oud). Wat kunnen wij – zo lang na zijn dood – nog te weten komen over hem?